Айына 1 таблетка тастаңыз — септик қысы-жазы толмайды

27.01.2026 10:42

Шұңқырды сорғызбай қалай тазалауға болады

Сгенерировано ИИ

Автономды кәріз жүйесін пайдалану барысында майды шұңқырлы әжетханадан (выгребная яма) қалай ерітуге болады және оны сорғызбай-ақ жасау мүмкін бе деген сұрақ жиі туындайды, деп хабарлайды Almaty.tv.

Түбі мен қабырғаларында жиналатын жабысқақ майлы қабаттан механикалық жолмен, халықтық әдістермен, химиялық және биологиялық препараттардың көмегімен арылуға болады. Алайда ең тиімдісі – майдың жиналуына жол бермейтін алдын алу шараларын дер кезінде қолдану.

Септикте май неге жиналады

Май септикке кәріз құбырлары арқылы түседі. Сорпа, тұздықтар мен тағам қалдықтарындағы майлы қосылыстар салқын суда қатаяды да, құбырлар мен шұңқыр қабырғаларына жабысады. Мұндай майды жою қиын: ол суда ерімейді және сорып тазалағаннан кейін де шұңқырда қалып қояды.

Майлы тұнбалардың қауіптілігі неде

Септикке түскен май басқа ластағыштармен қосылып, қабырғаларда судың сүзгіленуіне кедергі келтіретін жабысқақ лас қабат түзеді. Соның салдарынан ыдыс тез толып, оны жиі босатуға тура келеді.

Сондықтан кәріз жүйесі мен септиктегі майды механикалық, химиялық, биологиялық және өзге де әдістермен жүйелі түрде тазалап отыру қажет.

Қыста септиктегі майды тазалауға бола ма

Майлы тұнбаларды жыл бойы тазалауға болады, алайда қыста бұл әлдеқайда қиын. Оның бірнеше себебі бар.

Химиялық заттардың әсері сабындану (май гидролизі) реакциясына негізделген. Бұл процесс кезінде майлар күрделі спирттер мен қышқылдарға ыдырайды. Гидролиз жүруі үшін температура кемінде 15–20 °C болуы керек, сондықтан қыста химиялық құралдар тиімсіз.

Қыста май қабатын тек сорғызбай-ақ жоюға болады. Ол үшін құрамында майды ыдырататын бактериялық ферменттері бар «Қыс–жаз» биологиялық препараттар қолданылады. Бірақ ол үшін септиктің қақпағын ашуға тура келеді, ал қақпақтағы қар табиғи жылу оқшаулағыш қызметін атқарады.

Сондықтан септикке профилактикалық қызмет көрсетуді күзде, суық түспей тұрып немесе көктемде, ауа температурасы оң мәнге жеткенде жүргізген жөн.

Химиялық тазалау әдісі: кезең-кезеңімен

Су бұру жүйесіндегі майды унитаз бен кәрізге арналған тұрмыстық химия көмегімен кетіруге болады. Оның құрамындағы аммоний қосылыстары, хлор, шоғырланған қышқылдар мен сілтілер майды ерітіп, түбіндегі тұнбаны жұмсартады, ағын суларды залалсыздандырып, жағымсыз иістерді жояды.

Химиялық жолмен тазалау – күрделі әрі еңбекті қажет ететін процесс:

  • Алдымен үй ішіндегі кәріз құбырларын тазалаңыз, әйтпесе құбырлардағы май қайтадан шұңқырға түседі.

  • Химиялық құралдар күйдіргіш болғандықтан, міндетті түрде қолғап киіп жұмыс істеңіз.

  • Құбырлар тазаланған соң септиктің ішін сорып босатыңыз.

  • Ұзын сапты щеткамен қабырғалардағы қақ пен түбіндегі қатқан майды барынша тазалаңыз.

  • Су құйып, қайтадан сорғызып алыңыз.

  • Щетка немесе шүберекпен химиялық құралды резервуар қабырғаларына жағыңыз.

  • Тыңайтқыш қолданылса, оны барынша қою ерітінді етіп сұйылтып, шланг арқылы септикке құйыңыз.

  • Препаратты 24–48 сағатқа қалдырыңыз. Бұл уақытта кәрізді пайдалануға болмайды.

  • Кейін құралды шайып, резервуарды сумен жуыңыз.

Бұл әдіс биофильтрлері мен тірі бактериялары бар септиктерге жарамайды, себебі агрессивті химия оларды жояды.

Септикті халықтық әдістермен тазалау

Майды кетіру үшін ас содасы, каустикалық сода, сірке суы, механикалық және бу әдістері қолданылады. Бұл жағдайда шұңқырды міндетті түрде сорғызу қажет.

  • Механикалық әдіс – сорғызғаннан кейін майды металл щеткамен немесе қырғышпен тазалау. Пластик ыдыстарға жарамайды.

  • Термиялық әдіс – бу генераторымен қабырғаларға бу жіберу. Пластикке қауіпті.

  • Сірке суы – барлық жүйеге жарамды, бірақ қымбат және булары зиянды.

  • Ас содасы – қауіпсіз, бірақ қалың май қабатын еріте алмайды.

  • Каустикалық сода – өте күшті сілті. 2–3 күнде май қабатын ерітеді, бірақ қорғаныс құралдарынсыз қолдануға болмайды.

Септикті биологиялық жолмен тазалау

Бұл әдіс майды ыдырататын бактериялар мен ферменттері бар биопрепараттарға негізделген. Оның артықшылықтары:

  • Қалдықтар сұйыққа айналып, оңай сорылады;

  • Барлық материалдан жасалған септиктерге жарайды;

  • Сорғызбай тазалауға арналған биобелсендіргіштер бар;

  • Жағымсыз иісті жояды, жәндіктердің көбеюіне жол бермейді;

  • Қоршаған ортаға зияны аз.

Кәсіби тазалау

Шұңқырды тазалау үшін арнайы қызмет көрсететін компанияларға жүгінуге болады. Септиктерге жылына кемінде екі рет техникалық қызмет көрсету ұсынылады.

Егер ештеңе көмектеспесе

Мәселе майда емес, септиктің лайлануында болуы мүмкін. Бұл сүзгілеудің нашарлауына әкеледі. Мұндай жағдайда суды сорып, ыдысты қысыммен жуу қажет.

Майдың алдын алу

Автономды кәріз жүйесі дұрыс жұмыс істеуі үшін:

  • Маусым сайын бактериялық құралдар қолдану;

  • Жылына 1–2 рет толық тазалау;

  • Құбырларды дезинфекциялап, жаңа бактериялар енгізу;

  • Майұстағыш орнату ұсынылады.

Қазіргі химия мен биохимия майлы ластанумен тиімді күреседі. Алайда ең оңай жолы – алдын алу шараларын тұрақты түрде қолдану.