Дәрі-дәрмек қымбаттамауы үшін: Қазақстанда дәріханалар мен ауруханаларға арналған салық қайта қаралады

Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринның төрағалығымен жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі Жобалық кеңсенің 15-отырысы өтті. Жиын барысында салықтық әкімшілендіру мен салалық реттеуге қатысты бірқатар маңызды мәселелер егжей-тегжейлі қаралды, деп хабарлайды Аlmaty.tv Үкіметтің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Отырыстың басты тақырыптарының бірі ақша-кредит нарығындағы операциялар бойынша кірістерге салық салу мәселесі болды. Айта кетейік, 2025 жылдың 1 қаңтарынан 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін елде ақша-кредит нарығының жекелеген кіріс түрлеріне салық салудың арнайы тәртібі қолданылды. Осыған байланысты корпоративтік табыс салығын (КПН) төлеушілер үшін аванстық төлемдерді есептеу мен төлеу тәртібін түзету қажеттілігі туындады.

Ескі Салық кодексінің нормаларына сәйкес, 2025 жылғы ақша-кредит нарығындағы операциялардың табысы 10% ставкамен салықтандырылды. Бұл ретте салық базасы тек аяқталған кезеңнің қорытындысы бойынша бір реттік сипатта қалыптасты. Алайда, қазіргі қолданыстағы нормалар бұл салық сомасын 2026 жылға арналған КПН аванстық төлемдерінің есебіне қосуды талап етеді. Ұлттық банк өкілдерінің мәлімдеуінше, бұл аванстық төлемдер көлемінің негізсіз өсуіне әкеледі, өйткені 2026 жылы бұл операциялар қайтадан салық салуға жатпайды.

Ұлттық банктің КПН аванстық төлемдерін есептеу тәртібіне өзгерістер енгізу туралы ұсынысын Қаржы министрлігі қолдап, бірлесе жұмыс істеуге қабылдады.

Жобалық кеңседе денсаулық сақтау саласында бірыңғай тұтас ҚҚС (қосылған құн салығы) ставкасын енгізу мүмкіндігі де қайта талқыланды. Сарапшылар ортақ ставканың қажеттілігімен келіскенімен, оның көлемі төңірегіндегі пікірталас әлі де жалғасуда.

Еске салсақ, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың импорты мен айналымы үшін 5% көлемінде төмендетілген ҚҚС ставкасы белгіленді, ал 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап ол 10%-ды құрамақ. Сонымен қатар, ТЕГКӨМ (ГОБМП) және МӘМС (ОСМС) аясында көрсетілетін медициналық қызметтер мен дәрілік заттар ҚҚС-тан толық босатылған. Мамандардың айтуынша, мұндай жеңілдікті және босатылған режимдердің қатар қолданылуы салықты әкімшілендіруді қиындатып отыр. Серік Жұманғарин ықтимал бірыңғай ставканың параметрлерін және оның бюджет пен салаға әсерін қайта есептеуді тапсырды.

Шағын бизнес субъектілері үшін 200-формалы есептілікті тапсыру міндетін алып тастау мәселесі де қызу талқыға түсті.

• Бизнес өкілдерінің пікірі: Салық кеңесшісі Айжан Балакешова бүгінде бұл күрделі есепті ірі компаниялармен қатар жұмысшы саны аз шағын бизнес өкілдері де тапсыруға мәжбүр екенін айтты. Бұл әкімшілік жүктемені арттырып, бухгалтерлік қызметке артық шығын шығаруға және қателіктер мен айыппұлдар тәуекелін өсіруге әкеп соғады.

• Мемлекеттік органдардың уәжі: Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) төрағасының орынбасары Жаныбек Нұржанов 200-форма тек жалдамалы жұмысшылары бар компанияларға ғана арналғанын және ол ең алдымен әлеуметтік төлемдерді бақылау мен жұмысшы құқығын қорғау үшін қажет екенін түсіндірді. Қазіргі арнайы салықтық режимнің шегі 2,6 млрд теңгеге дейін өскенін, ал компаниялар жылдық айналымы 103,8 млн теңгеге жеткенде еңбекақы төлеу шығындарын шегерімге жатқыза алатынын жеткізді. МКК мәліметінше, ағымдағы жылдың ақпан айында оңайлатылған декларация тапсырған 1,2 млн кәсіпкердің 800 мыңға жуығының әлеуметтік төлемдер бойынша берешегі болған. Тоқсандық есеп кәсіпкерлердің қарызды қорландырмай, уақытылы төлеуіне септігін тигізеді.

Бұл позицияны Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі де қолдады. Жиын қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин шағын және орта бизнес үшін 200-форманы сақтаудың қаншалықты қажет екендігіне қосымша талдау жасауды тапсырды.

Оқи отырыңыз: Президент тапсырған «Жылдың 10 оқырманы» жобасы қалай ұйымдастырылады