Қазақстандағы зейнетақы: төлем көлеміне не әсер етеді

Қазақстанның зейнетақы жүйесінде бірнеше төлем түрлері қарастырылған, олардың мөлшері еңбек өтіліне және зейнетақы аударымдарына тәуелді, деп хабарлайды Almaty.tv.

Қазақстандықтардың зейнетақысы үш негізгі компоненттен тұрады.

Негізгі зейнетақы
Барлық Қазақстан Республикасының азаматтарына зейнет жасына жеткенде тағайындалады. Негізгі зейнетақы мөлшері зейнетақы жүйесіне қатысу ұзақтығына байланысты. 2026 жылы негізгі зейнетақының ең төменгі мөлшері 35 596 теңге.

Солидарлық зейнетақы
1998 жылғы 1 қаңтарға дейін кемінде алты ай еңбек өтілі бар азаматтарға төленеді. Солидарлық зейнетақы мөлшері еңбек өтіліне және айлық орташа кіріске байланысты. 2026 жылы минималды солидарлық зейнетақы мөлшері 69 049 теңге.

Жинақтық зейнетақы
Жеке зейнетақы жинақтары есебінен қалыптасады және Біріңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) төленеді. Төлем көлемі жинақталған қаражатқа тікелей байланысты: жинақ неғұрлым көп болса, болашақ зейнетақы да соғұрлым жоғары болады.

Міндетті зейнетақы аударымдары енгізілгенге дейін зейнетке шыққан азаматтар тек негізгі және солидарлық зейнетақыны алады.

Зейнетақының соңғы сомасы еңбек өтіліне және міндетті зейнетақы жинақтарының көлеміне байланысты. Жинақтық зейнетақы жүйесі аясында жұмыс берушілер қызметкердің айлық табысының 10%-ын міндетті зейнетақы аударымдары ретінде тұрақты түрде аударуы қажет.

Зейнетақы жинақтарының жай-күйі туралы ақпаратты алу үшін екі анықтаманы рәсімдеуге болады:

• инвестициялық кірісті есепке алғандағы жинақтар жайлы анықтама;
• зейнетақы аударымдары туралы анықтама.

Екі анықтама да БЖЗҚ қызметтері арқылы қолжетімді.

БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері келесі жағдайларда тағайындалады:

• зейнет жасына жеткенде;
• зейнетақы аннуитеті бойынша келісімшарт жасалғанда;
• бірінші және екінші топтағы мүгедектер үшін мүгедектік ұзақ мерзімге тағайындалған жағдайда;
• арнайы әлеуметтік төлем тағайындалғанда;
• Қазақстаннан тұрақты тұруға басқа елге көшкенде.

БЖЗҚ-дан төлемдер ай сайын бекітілген есептеу әдістемесі бойынша жүргізіледі. Жылдық төлем сомасы 12 айға бөлінеді. Сонымен бірге, ай сайынғы төлем мөлшері тіршілік минимумы көлемінің 54%-ынан кем болмауы тиіс.

2026 жылы тіршілік минимумы 50 851 теңге құрайды.

Оқи отырыңыз:  Қазақстандағы салық берешегі: өзіңізді борышкерлер тізімінен тексеріп көріңіз