Жаңа өмірге мүмкіндік: тәуелділікті қалай жеңуге болады – «Әділдік алаңының» жаңа шығарылымы

«Almaty TV» телеарнасы «Әділдік алаңы» бағдарламасының қоғамдағы ең өзекті әлеуметтік мәселелердің бірі – алкоголь мен есірткіге тәуелділікке арналған жаңа шығарылымын ұсынады. Бағдарлама авторлары алкоголь мен есірткінің қалайша мыңдаған адамның тағдырын талқандайтынын және тәуелділік мәселесінің неге әлі күнге дейін өзектілігін жоғалтпай отырғанын зерттейді.

Ресми мәліметтерге сәйкес, Қазақстанда «алкоголизм» диагнозымен 90 мыңнан астам адам есепте тұр. Алайда мамандар мәселенің нақты ауқымы бұдан әлдеқайда кең екенін айтады. Себебі көпшілік айыптаудан немесе түрлі шектеуден қорқып, көмекке жүгінбейді.

Бұдан да зор қауіп төндіріп отырғаны – аз уақыт ішінде тәуелділік тудыратын қазіргі синтетикалық есірткілер. Қазір олар әлеуметтік желілер, мессенджерлер мен анонимді интернет-дүкендер арқылы кеңінен таралып жатыр.

Сондай-ақ жастарды қылмыстық схемаларға жиі тартып, оларға оңай табыс табуды уәде етеді немесе есірткі қолдануды «заманға сай өмір салтының» бір бөлігі ретінде көрсетеді.

Бағдарламада тәуелділікті жеңе алған азамат өз оқиғасы туралы айтып береді.

«Менен достарым да, жақындарым да теріс айналды. Есірткінің кесірінен мүлде басқа адамға айналдым. Талай рет өз бетімше күресуге тырыстым, бірақ қолымнан келмеді. Бұл тәуелділіктен жалғыз шығу іс жүзінде мүмкін емес. Мен үшін жалғыз мүмкіндік оңалту курсынан өту болды. Толық емдеу курсынан кейін өмірім түбегейлі өзгерді. Қазір салауатты өмір сүріп жатырмын, барлық несиемді жаптым және жұмысқа орналастым», – дейді бұрын есірткіге тәуелді болған азамат.

Мамандардың айтуынша, адам мінез-құлқындағы алаңдатарлық өзгерістерді, ең алдымен, жақындары байқайды. Агрессия, ашушаңдық, тұйықталу, араласатын ортаның немесе эмоционалдық жағдайдың күрт өзгеруі – мамандардың көмегіне жүгінуге себеп болатын маңызды белгілер. Сонымен қатар қазіргі заманғы есірткілердің бәрін бірдей сыртқы белгілері немесе кәдімгі тестілер арқылы анықтау мүмкін емес.

«Екі ұғым бар – тәуелді адам және соның ықпалындағы жақындары. Тәуелді адам есірткі қолданады, ал оның жақындары көбінесе осы мәселені мойындамайды. Адамның өзі «мен нашақор емеспін» дейді, ал ата-анасы «менің балам ондай емес» деп өзін жұбатады. Бірақ тәуелділік – ауру. Егер оны емдемесе, салдары өте ауыр болуы мүмкін. Сондықтан алғашқы белгілері байқалған сәттен бастап күтпей, мәселені жоққа шығармай, мүмкіндігінше ертерек көмекке жүгіну қажет», – дейді психотерапевт-нарколог Санжар Тұрсынметов.

Бағдарламада мемлекеттің қазіргі есірткі бизнесімен қалай күресіп жатқаны туралы да айтылады. Жыл басынан бері «Кибербақылау» жүйесі арқылы құқыққа қайшы контенті бар мыңдаған интернет-ресурс бұғатталды. Ал «Антифрод-орталықтың» көмегімен есірткі саудасын қаржыландыру үшін пайдаланылған банк карталары бұғатталды.

«Биылғы алғашқы жартыжылдықта 7 тоннадан астам есірткі, оның ішінде жарты тоннадан астамы синтетикалық заттар тәркіленді. Сондай-ақ 15 есірткі зертханасының қызметі тоқтатылып, алты ұйымдасқан қылмыстық топтың әрекетіне тосқауыл қойылды», – деді ҚР ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары Қуандық Әлжанов.

Бағдарлама авторлары тәуелділіктің дер кезінде көмек пен емдеуді қажет ететін ауру екенін еске салады. Қазақстанда кеңес алып, емделуден тегін өтуге болады. Ол үшін емханаларға, өңірлік психикалық денсаулық орталықтарына немесе мамандандырылған наркологиялық мекемелерге жүгінуге болады.

«Әділдік алаңы» бағдарламасының жаңа шығарылымында тек қылмыс пен статистика туралы ғана емес, ең алдымен, адамдар жайында, олардың отбасы мен жаңа өмір үшін берілетін мүмкіндік туралы да айтылады. Өйткені тәуелділікпен күрес полицияның араласуынан әлдеқайда ерте, яғни жақын адамдардың жанашырлығынан, ашық әңгімесінен және дер кезінде көмек қолын созуға дайын болудан басталады.

Оқи отырыңыз: Жеңіл ақша, ауыр зардап: «Әділдік алаңының» жаңа шығарылымы