2 сәуір — Халықаралық балалар кітабы күні

Жыл сайын 2 сәуірде, атақты даниялық ертегіші Ганс Христиан Андерсеннің (1805–1875) туған күнінде бүкіл әлем Халықаралық балалар кітабы күнін (International Children's Book Day) атап өтеді. Бұл мереке 1967 жылы Халықаралық балалар кітабы кеңесінің (IBBY) шешімімен бекітілген. Айтулы күнді өткізуге IBBY негізін қалаушы — неміс жазушысы Йелла Лепман бастамашы болды, — деп хабарлайды Almaty.tv Сalend.ru сайтына сілтеме жасап.

Бұл күні шара ұйымдастырушылары бала кезінен жақсы кітаптар оқудың маңыздылығын ерекше атап өтіп, балалар кітабының өскелең ұрпақтың рухани және зияткерлік бейнесін қалыптастырудағы рөлін насихаттайды. Сондай-ақ мерекенің мақсаты — балаларға арналған әдебиетке, кітап өнері мен мәдениетіне, балалар кітабының қолжетімділігіне және балалардың кітап оқу деңгейін арттыруға назар аудару.

Айта кетерлігі, балалар әдебиеті салыстырмалы түрде жақында пайда болды. XVII ғасырдың ортасына дейін балаларға негізінен ертегілер ауызша айтылатын немесе олар ата-аналары оқитын мысалдарды оқитын. Негізінен балалардың оқу шеңбері Інжілді зерттеумен шектелетін. XVIII ғасырда балалар Д. Дефоның «Робинзон Крузо» және Дж. Свифттің «Гулливердің саяхаты» сияқты бүгінде танымал туындыларды, сондай-ақ шығыс ертегілерінің жинақтарын оқи бастады. Тек XIX ғасырда ғана олар өздері үшін арнайы жазылған шығармаларды, атап айтқанда ағайынды Гриммдердің және балалар кітабының дамуына үлкен үлес қосқан Г.Х. Андерсеннің ертегілерін оқу мүмкіндігіне ие болды.

Балалар кітабы күнінде (екі жылда бір рет) балалар жазушылары мен суретшілеріне осы саланың ең беделді марапаты — алтын медальмен бірге Г.Х. Андерсен атындағы халықаралық сыйлық беріледі (оны «Кіші Нобель сыйлығы» деп те атайды). Ұлы ертегішінің бейнесі бейнеленген алтын медаль лауреаттарға Халықаралық балалар кітабы кеңесінің кезекті конгресінде табысталады. Сондай-ақ балалар кітаптарын безендіру және оларды әлем тілдеріне үздік аудару үшін Құрмет грамоталары беріледі.

Сыйлық лауреаттарын балалар әдебиеті мамандарынан құралған халықаралық қазылар алқасы таңдайды. Іріктеу критерийлеріне шығарма мен иллюстрацияның эстетикалық және әдеби сапасы, сондай-ақ оқиғаны бала көзімен көре білу, баланың қызығушылығы мен қиялын дамыту қабілеті кіреді.

Дәстүр бойынша бұл күні көптеген елдерде үздік балалар туындыларына арналған көрмелер, байқаулар, фестивальдер мен конференциялар өткізіледі. Сонымен қатар балалар мен жасөспірімдер кітабы апталығы ұйымдастырылып, оған заманауи жазушылар мен ақындар шақырылады. Олар өз шығармаларын таныстырып, кішкентай оқырмандардың сұрақтарына жауап береді. Балалардың кітапқа деген қызығушылығын ояту және оқуға деген сүйіспеншілікті арттыру — ата-аналар үшін де маңызды міндет.

Оқи отырыңыз: Қазақстанда 303 зертхана жұмыс істеп тұр: ғылым мен бизнестің интеграциясы