Меншікті өндіріс
Біз әлеуметтік желілердеміз
Almaty TV Алматы қаласының 2040 жылға дейінгі даму тақырыбына арналған «Архитектор» ақпараттық-ағартушылық бағдарламасының жаңа шығарылымын ұсынады.
Мамандардың болжамынша, 2040 жылға қарай Алматы халқы 3–3,6 млн адамға жетуі мүмкін. Халық санының өсуі тек жаңа үйлер салуды ғана білдірмейді. Сонымен қатар мектептер мен ауруханалар салу, жолдар мен инженерлік желілер тарту, қоғамдық көлік пен қоғамдық кеңістіктерді дамыту қажет.
Болашақ Алматының басты қағидаттарының бірі — полицентрлік даму. Қалада бес полицентр қарастырылған, оның ішінде қалыптасқан тарихи орталық та бар. Жаңа қалалық орталықтар тұрғындар күн сайын қаланың бір шетінен екінші шетіне қатынап, шешетін функциялардың бір бөлігін жеңілдетуі тиіс.
«Олардың міндеті — осы функциялардың едәуір бөлігін адамдар тұратын жерлерге жақындату, күнделікті орталыққа қатынауды азайту», — деп түсіндіреді «АлматыГенПлан» ҒЗИ ЖШС бас директоры Асхат Садуов.
Әңгіме тек жұмыс орындары мен сервистер туралы емес. Жаңа аудандарда көлік инфрақұрылымы да қатар қалыптасуда. Ірі қалалық магистральдар ұзартылып, қоғамдық көлік бағыттары дамып, жаңа ЛРТ және метро желілерін салу жоспарлануда.
«Басты қағидат — жайлы қалалық орта қалыптастыру. Бірінші кезекте жаяу жүргіншілер үшін кедергісіз әрі қауіпсіз инфрақұрылым жасау қажет, одан кейін микромобильділікті, қоғамдық көлікті және тек содан соң жеке автокөлікті ескеру керек», — дейді сарапшы Аслан Қандығұлов.
Маңызды міндеттердің бірі — Алматыны өсіп келе жатқан агломерациямен байланыстыру. Жоспарда көлік-логистикалық тораптарды, ЛРТ, метро және жоғары жылдамдықты қоғамдық көліктің басқа да түрлерін дамыту көзделген. 2040 жылға қарай қоғамдық көлікті пайдаланатын тұрғындардың үлесін 60%-ға жеткізу жоспарлануда.
«Алматының орталық бөлігіндегі жүктемені азайту үшін үш көлік-логистикалық торап құру көзделген. Олар негізгі жолаушылар ағынын шоғырландырып, қоғамдық көлікке ыңғайлы ауысуды қамтамасыз етуі тиіс. Қазірдің өзінде бұл бағытта өзгерістер жүріп жатыр. Мысалы, Төле би көшесінің дәлізінде ЛРТ желісін салу жоспарланған учаскеде жол жамылғысын ауыстыру жұмыстары жүргізілуде. Екінші жоба — Sky Train. Бұл да қаланың шығысы мен батысын байланыстыратын монорельсті желі, алайда басқа көлік дәлізі арқылы өтеді. Жоба Каскелен мен Талғардан келетін жолаушылар ағынының бір бөлігін қоғамдық көлікке бағыттап, Алматының орталық бөлігіне дейінгі жол жүру уақытын қысқартуға мүмкіндік береді деп болжануда», — дейді «АлматыГенПлан» ҒЗИ бас директоры Асхат Садуов.
Алайда мегаполисті дамыту тек жолдар мен тұрғын үй кварталдарымен шектелмейді. Басты мәселелердің бірі — әлеуметтік инфрақұрылым. 2026 жылы Алматыда 64 нысанның құрылысы жүргізілуде, тағы 64 жоба бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленуде. 31 мектепті жаңғырту, сондай-ақ денсаулық сақтау саласында 32 жаңа нысан салу көзделген.
«Ұлттық «Жайлы мектеп» жобасын ерекше атап өткен жөн. Оның аясында Алматыда жалпы сыйымдылығы 34,8 мың орын болатын 21 мектеп салынды. Олардың сегізі биыл 1 қыркүйекте ашылды», — деп атап өтті Алматы қаласы Құрылыс басқармасы басшысының орынбасары Марат Арафат.
Тұрғын үй құрылысы ең белсенді жүріп жатқан Алатау және Наурызбай аудандарына ерекше көңіл бөлінуде.
«Әлеуметтік инфрақұрылымды жоспарлау кезінде халықтың қазіргі саны ғана емес, болашақтағы саны да ескеріледі. Қазіргі уақытта қалада 2030 және 2040 жылдарға дейінгі кезеңге есептелген перспективалық даму жол карталары бар. Олар халық саны мен қала құрылысының ұзақ мерзімді өзгерістерін ескере отырып, әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуды жоспарлауға мүмкіндік береді», — деп атап өтті Алматы қаласы Құрылыс басқармасы басшысының орынбасары Марат Арафат.
Сонымен қатар ең көп талқыланатын мәселелердің бірі — құрылыс тығыздығы және жеке тұрғын үй құрылысы аумақтарының өзгеруі. Мамандардың айтуынша, аумақты Бас жоспарға енгізу ол жерде автоматты түрде үйлер сүріледі немесе жылжымайтын мүлік сатып алынады дегенді білдірмейді.
«Алматы — халқының саны тұрақты өсіп, қарқынды дамып келе жатқан мегаполис, сондықтан тұрғындардың пікіріне құлақ асу маңызды. Осы мәселелердің барлығы қаланың 2040 жылға дейінгі даму жоспарын әзірлеу кезінде ескеріледі», — деп атап өтті Алматы қаласы Сәулет және қала құрылысы басқармасы басшысының орынбасары Данияр Алимсеитов.
Мамандардың айтуынша, тұрғындардың пікірі қала құрылысына қатысты есептеулермен, нормативтермен және нақты аумақтардың даму перспективаларымен қатар ескеріледі. Бас жоспарды қоғамдық талқылау аудандардың болашағы, жылжымайтын мүлік, жолдар, мектептер және басқа да нысандарға қатысты мәселелерді талқылайтын алаңға айналды.
Болашақ қала бүгіннен бастап — жаңа аудандарда, көшелерде, мектептерде, ауруханаларда және көлік жобаларында қалыптасып жатыр. Алматының алдында үлкен жол бар, алайда бұл дамудың басты мақсаты өзгеріссіз қалады — мегаполисті миллиондаған тұрғындары үшін барынша ыңғайлы әрі жайлы ету.
Айта кетейік, бұған дейін Алматы әкімі Дархан Сатыбалды қала күні қарсаңында «Болашаққа ұмтылған Алматы» атты бағдарламалық мақаласын жариялап, онда мегаполисті сапалы трансформациялау, білім экономикасына көшу, полицентрлік инфрақұрылым мен жоғары цифрлық технологияларды дамыту жөніндегі көзқарасымен бөліскен болатын. Мегаполис басшысы Алматыны жаңартуға қатысты негізгі сын-қатерлер мен жүйелі шешімдерді егжей-тегжейлі баяндаған.
Оқи отырыңыз: Ғасырлар қойнауынан жеткен Алматы: «Архитектор» бағдарламасының жаңа шығарылымы